Eten in Japan is een belevenis op zich. Van dampende ramen in een smalle noodlesbar tot verse sushi aan de lopende band en yakitori van een straatgrillkraampje: de Japanse keuken is gevarieerd, toegankelijk en bijna altijd verrassend goed. Dit artikel helpt je op weg met alles wat je moet weten over eten in Japan als eerste bezoeker.
De basis van de Japanse keuken
De Japanse keuken draait om een paar sleutelingrediënten en bereidingstechnieken. Rijst (gohan) is de basis van vrijwel elke maaltijd. Dashi, een bouillon van gedroogde tonijnvlokken (katsuobushi) en kombu-zeewier, vormt de basis van soepen en sauzen. Sojasaus (shoyu), miso, mirin en sake zijn de meest gebruikte smaakmakers. Umami, de vijfde smaak, is de rode draad door de hele Japanse keuken: die rijke, hartige, volle smaak die je moeilijk kunt omschrijven maar altijd herkent.
Soorten restaurants in Japan
Japan heeft vrijwel onbeperkte restaurantopties. Een paar categorieën helpen je de weg te vinden.
Een izakaya is de Japanse variant van een bruin café: een informeel restaurant waar bier en sake worden geserveerd samen met kleine hapjes (tsumami). Perfect voor een ontspannen avond met meerdere kleine gerechten.
Een ramen-ya is een gespecialiseerde ramen-bar. Je eet aan de toonbank of aan kleine tafeltjes. Het is snel, goedkoop en heerlijk. Verwacht een keuze uit shoyu (sojasaus), miso, shio (zout) en tonkotsu (varkensbot) als bouillon.
Een kaiten-zushi (lopende band sushi restaurant) is een geweldige manier om op een ontspannen manier sushi te eten. Pakjes rijden langs op een band, jij pakt wat je lekker lijkt en aan het einde telt de kassier je bordjes. De prijs per bordje begint bij 100 yen.
Een teishoku-ya serveert vaste maaltijdsets bestaande uit rijst, soep, hoofdgerecht en bijgerechtjes. Dit is de Japanse dagmenu-ervaring en uitstekend voor wie een compleet en voedzaam diner wil voor een scherpe prijs.
Niet missen: de 10 beste gerechten in Japan
Ramen: Rijke noedelsoep met varkensbouillon, ei, bamboe en vlees. In elke stad anders.
Sushi: Vers, simpel, precies. Eet bij een traditionele sushi-ya voor de beste ervaring.
Tempura: Krokant beslag om garnalen en groenten. Eet het altijd vers, nooit als restant.
Tonkatsu: Gepaneerde varkensschnitzel geserveerd met geraspte kool en een zoetzure saus. Comfort food op z’n Japans.
Yakitori: Gegrilde kippenprikkers boven houtskool. Van lendenstuk tot levertje. Ideaal bij bier in een yakitori-bar.
Okonomiyaki: Een hartige pannenkoek met kool, vlees of zeevruchten, belegd met mayo en bonitovlokken. Typisch voor Osaka en Hiroshima.
Kaiseki: Japanse haute cuisine. Meerdere kleine gangen die elk één ingrediënt of seizoensproduct centraal stellen. Eén keer in je reis doen.
Onigiri: Rijstballen gevuld met zalm, umeboshi of tonijn. De perfecte snack voor onderweg, verkrijgbaar bij elke convenience store.
Matcha-desserts: Van matcha-ijs tot matcha-mochi en matcha-latte. Overal te vinden in Kyoto, de hoofdstad van de Japanse thee. Lees meer over matcha.
Takoyaki: Ronde balletjes gevuld met inktvis, gegrild op een speciaal ijzer. Street food van Osaka dat je nooit vergeet.
Eten in Japan: handig praktisch
Japan is een van de weinige landen ter wereld waar convenience stores (conbini) echt goed eten verkopen. 7-Eleven, FamilyMart en Lawson verkopen verse onigiri, warme nikuman (vleesbroodjes), bento-doosjes en soepen van uitstekende kwaliteit. Conbini-eten is goedkoop (200 tot 600 yen voor een maaltijd), betrouwbaar en 24 uur per dag beschikbaar.
Japan heeft een systeem van plastic eetalages bij restaurantingangen: neppe maar levensechte maaltijden in het raam geven je een idee van wat het restaurant serveert en voor welke prijs. Dit is bijzonder handig als je geen Japans kunt lezen. Veel restaurants hebben ook een touchscreen-bestelsysteem of QR-code menu met Engelstalige optie.
Fooien geven is in Japan niet de gewoonte. Doe het niet: in traditionele restaurants kan het zelfs als beledigend worden ervaren. De service is altijd inbegrepen in de prijs.
Vegetarisch en veganistisch eten in Japan
Vegetarisch eten in Japan is lastiger dan je zou denken. Dashi, de basisbouillon, is vaak gemaakt van vis en is verborgen in soepen, sauzen en rijstgerechten. Zeg je dat je geen vlees eet, dan denkt een Japanse kok soms dat vis en gevogelte geen probleem zijn. Zeg expliciet “niku mo sakana mo tabenai” (ik eet geen vlees en geen vis) of zoek naar restaurants met een vegan of vegetarisch icoon.
Kyoto heeft de beste keuze voor vegetariërs dankzij de shojin ryori traditie: kloosterkeuken zonder vlees, vis of uitgesproken smaken. Shojin ryori restaurants zijn te vinden bij tempels en zijn een bijzondere culinaire ervaring.
Allergieën en dieetwensen
Glutenintolerantie is moeilijk te managen in Japan vanwege het alomtegenwoordige gebruik van sojasaus (die tarwe bevat). Sojasausvrij is lastig te vinden maar tamari (glutenvrije sojasaus) bestaat. Nootallergieën zijn minder een probleem omdat pindakaas nauwelijks wordt gebruikt, maar sesamolie en sesamzaad zijn overal aanwezig.
Download een vertaalapp of bewaar een allergienekaartje in het Japans bij je. Organisaties zoals Japan Food Safety bieden gratis afdrukbare allergienekaartjes aan in het Japans voor de meest voorkomende allergieën.
Culinaire ervaringen die je niet kunt missen
Naast de reguliere restaurants zijn er in Japan unieke culinaire ervaringen die je reis onvergetelijk maken. Een Tsukiji markt-ontbijt in Tokyo: vers sushi aan een kraam terwijl de markt ontwaakt. Een kaiseki-diner in een traditionele Kyoto machiya. Een izakaya-avond in een smalle steeg in Osaka’s Hozenji-wijk. Ramen slurpen aan de toonbank van een beroemde ramen-meester in Fukuoka.
Houd er ook rekening mee dat eten in Japan sterk seizoensgebonden is. Elk seizoen brengt eigen ingrediënten: vroege bamboespruitjes in het voorjaar, koude soba in de zomer, matsutake-paddenstoelen in de herfst en oesters in de winter. Vraag in restaurants altijd naar de “osusume” (aanbeveling van de dag) voor het beste van het seizoen.
Eet je straks door Japan en wil je ook weten hoe je het best van stad naar stad reist? Bekijk dan ook onze pagina over reizen in Japan en de praktische tips op onze pagina over vervoer in Japan.
Veelgestelde vragen over eten in Japan
Is eten in Japan duur? Zeker niet altijd. Convenience stores en ramen-bars serveren uitstekende maaltijden voor 500 tot 1.200 yen (3 tot 8 euro). Alleen kaiseki en high-end sushi zijn exclusief geprijsd.
Moet ik Japans kunnen lezen om te eten in Japan? Nee. Plastic etalages, fotomenu’s en vertaalapps maken bestellen ook zonder Japans goed mogelijk.
Zijn eetstokjes verplicht in Japan? Nee, je kunt altijd om een vork vragen. Maar eetstokjes leren hanteren geeft een completer Japans eetplezier en wordt door lokale horecamedewerkers gewaardeerd.
