Matcha is een van de bekendste symbolen van de Japanse cultuur. Deze fijngemalen, levendige groene thee heeft al eeuwenlang een bijzondere plek in Japan, en tegenwoordig vind je matcha overal: van traditionele theesalons in Kyoto tot hippe cafés in Amsterdam. Matcha is een groene thee die je als poeder met water opklopt tot een schuimige, romige drank vol smaak. In dit artikel lees je alles over matcha thee, de bereiding, de smaak en de voordelen voor je gezondheid.
Wat is matcha?
Matcha is een poedervormige thee gemaakt van de theeplant Camellia sinensis (ook wel theeplant camelia sinensis geschreven). Wat matcha bijzonder maakt ten opzichte van andere groene thee, is de manier waarop de theeplant wordt geteeld en verwerkt. De theebladeren worden weken voor de oogst afgeschermd van direct zonlicht. Hierdoor produceren de theeblaadjes meer chlorofyl en l-theanine, wat zorgt voor de intense groene kleur en de unieke smaak van matcha.
Na de oogst worden de bladeren gestoomd, gedroogd en ontdaan van stelen en nerven. Wat overblijft zijn de fijnste theeblaadjes, ook wel tencha genoemd. Deze worden vervolgens met een stenen molen vermalen tot een fijn, zijdezacht poeder. Japanse matcha van de hoogste kwaliteit heeft een helder groene kleur en een zoete, licht bittere smaak. Matcha is een soort groene thee die zich onderscheidt doordat je het hele blad als theepoeder drinkt, en niet alleen een aftreksel.
Hoe wordt matcha gemaakt?
Het productieproces van matcha is fascinerend. Vooral Japan staat bekend om zijn zorgvuldige theeteelt. De theeplant wordt drie tot vier weken voor de oogst afgedekt met doeken, waardoor de bladeren meer aminozuren en chlorofyl aanmaken. Na de oogst worden de theeblaadjes gestoomd om oxidatie te voorkomen, waardoor de groene kleur en voedingsstoffen bewaard blijven.
De gestoomde en gedroogde theebladeren worden tot tencha verwerkt. Het vinden van vermalen theeblaadjes van hoge kwaliteit begint bij de selectie: alleen de jongste, teerste blaadjes worden gebruikt. Ceremoniële matcha is gemaakt van de jongste bladeren en heeft een zachte, zoete smaak waarbij de natuurlijke zoetheid naar voren komt. Lagere kwaliteiten bevatten ook oudere bladeren en smaken bitterder.
Matcha bereiding: zo maak je matcha klaar
De traditionele bereiding van matcha is een prachtig ritueel. Je hebt een bamboe matcha klopper (chasen), een matcha kom (chawan) en een bamboe lepel (chashaku) nodig. Voor een kopje matcha thee gebruik je doorgaans 1 tot 2 gram matcha poeder op 60 tot 80 ml warm water van 70 tot 80 graden. Gebruik geen kokend water, want dat maakt de smaak te bitter.
Zeef eerst 1 gram matcha door een fijne zeef in je kom om klontjes te voorkomen. Giet het warme water erbij en klop met de bamboe klopper in een M of W beweging totdat er een fijne schuimlaag op het oppervlak verschijnt. Dit is de traditionele manier om matcha thee te maken. Het resultaat is een kopje vol smaak en voedingsstoffen.
Dunne thee en dikke thee
In de Japanse theeceremonie worden twee vormen van matcha bereid. De dunne thee (usucha) is de meest voorkomende variant: licht en schuimig, bereid met ongeveer 2 gram matcha. De dikke thee (koicha) is intenser en wordt bereid met meer matcha poeder en minder water. Koicha wordt alleen gemaakt met matcha van ceremoniële kwaliteit.
Matcha latte maken
Naast de traditionele bereiding is de matcha latte enorm populair geworden. Om een matcha latte te maken, klop je eerst een theelepel matcha poeder op met een klein beetje warm water. Voeg daarna opgeschuimde melk toe, plantaardig of dierlijk, en roer goed door. Je kunt de matcha latte warm of koud serveren. Voeg eventueel een beetje honing of agavesiroop toe voor extra zoetheid.
De populariteit van de matcha latte heeft ervoor gezorgd dat je matcha tegenwoordig in vrijwel elk koffiehuis kunt bestellen. Vandaag de dag wordt matcha ook steeds vaker gebruikt in recepten voor smoothies, cakes, ijs en zelfs pasta. Een starter matcha set met klopper, kom en lepel is een populair cadeau geworden voor theeliefhebbers.
Is matcha gezond? De voordelen op een rij
Matcha bevat een indrukwekkende hoeveelheid voedingsstoffen. Doordat je het volledige theeblad consumeert in plaats van alleen een aftreksel, krijg je veel meer antioxidanten, vitamines en mineralen binnen. Matcha is rijk aan antioxidanten, met name catechinen zoals EGCG. Deze stoffen beschermen je cellen tegen vrije radicalen.
De combinatie van cafeïne en l-theanine in matcha zorgt voor een rustige, langdurige energieboost zonder de nervositeit die koffie soms veroorzaakt. L-theanine bevordert de concentratie en ontspanning tegelijk. Eén kopje matcha thee bevat ongeveer 70 mg cafeïne, vergelijkbaar met een espresso, maar de werking is geleidelijker.
Verder ondersteunt matcha je stofwisseling en kan het helpen bij gewichtsbeheer. De gezondheidsvoordelen van matcha zijn talrijk: van een betere concentratie tot ondersteuning van het immuunsysteem. Op Okinawa, het eiland bekend om de lange levensduur van zijn inwoners, wordt al generaties lang thee gedronken als onderdeel van een gezonde leefstijl.
Beste matcha kopen: waar let je op?
Wil je matcha thee kopen? Niet alle matcha poeder is gelijk. Er zijn grote verschillen in kwaliteit, afhankelijk van de kwaliteit van de theebladeren, de herkomst en het productieproces. Japanse matcha van premium kwaliteit is helder groen, fijn van structuur en heeft een zoete, milde smaak. Goedkopere matcha is vaak geelgroen of bruin van kleur en heeft een sterke, bittere smaak.
Kies voor ceremoniële of premium matcha als je het puur wilt drinken. Voor bakken of smoothies is kookmatcha een prima, goedkopere optie. Onze matcha tip: koop bij een gespecialiseerde theeshop of online Japanse winkel voor de beste matcha kwaliteit. Onze biologische matcha is afkomstig uit de regio Uji in Kyoto, een van de beroemdste theegebieden van Japan.
Onze matcha klopper van bamboe en een matcha kom maken het thuisbereiden ook een stuk leuker. Onze biologische matcha set bevat alles wat je nodig hebt om thuis de perfecte matcha te bereiden. Ook tijdens het bezoek aan de Japanse tuin in Den Haag kun je soms genieten van traditioneel bereide matcha.
Ceremoniële matcha versus premium matcha
Ceremoniële matcha is de hoogste kwaliteit matcha, bestemd voor de Japanse theeceremonie. Deze matcha is gemaakt van de allerjongste theeblaadjes en heeft een subtiele, complexe smaak met een aardse smaak en een zachte nasmaak. Premium matcha is iets minder verfijnd maar nog steeds uitstekend geschikt om puur te drinken. Voor matcha latte of recepten met matcha is kookmatcha (culinary grade) voldoende.
Matcha en andere Japanse theesoorten
Japan staat bekend om zijn rijke theetraditie. Matcha is een soort groene thee, maar er zijn ook andere groene theesoorten zoals sencha, gyokuro en hojicha. Al deze soorten worden gemaakt van de theeplant Camellia sinensis. Wat matcha onderscheidt is dat het hele blad wordt vermalen tot poeder, terwijl je bij gewone groene thee alleen het aftreksel drinkt.
Matcha is vooral populair als Japanse thee afkomstig uit de regio’s Uji (Kyoto), Nishio (Aichi) en Kagoshima. De Japanse thee traditie gaat eeuwen terug en is nauw verbonden met het zenboeddhisme. Matcha is vooral bekend geworden door de theeceremonie, maar wordt tegenwoordig ook veel matcha gebruikt in de dagelijkse Japanse keuken. Matcha is vaak te vinden als ingrediënt in Japanse zoetigheden, ijs en drankjes.
Ben je benieuwd naar meer Japanse culinaire tradities? Lees dan ook over de umami smaak of ontdek hoe je Japanse dumplings maakt.
Veelgestelde vragen over matcha
Hoeveel cafeïne zit er in matcha?
Een kopje matcha thee bevat gemiddeld 60 tot 70 mg cafeïne. Dat is vergelijkbaar met een kopje koffie, maar de hoeveelheid matcha die je gebruikt bepaalt het exacte cafeïnegehalte. Door de combinatie met l-theanine werkt de cafeïne in matcha rustiger en langduriger dan bij koffie.
Hoe bewaar je matcha poeder?
Bewaar matcha poeder op een koele, donkere plek, het liefst in een luchtdichte verpakking. Na opening kun je matcha het beste in de koelkast bewaren en binnen twee maanden verbruiken. Matcha is gevoelig voor licht, hitte en vocht, waardoor de smaak en kleur snel achteruit kunnen gaan.
Is matcha gezond voor iedereen?
Matcha bevat cafeïne en is daarom niet geschikt voor jonge kinderen of mensen die gevoelig zijn voor cafeïne. Zwangere vrouwen wordt aangeraden de hoeveelheid cafeïne te beperken. Voor de meesten is matcha echter een gezonde aanvulling op het dagelijkse dieet, mits je het met mate drinkt. Twee tot drie kopjes per dag is voor de meeste mensen prima.
